De heilzame werking van kruiden

Verse kruiden zijn een prima alternatief voor zout in een  maaltijd. Dille doet het bijvoorbeeld heel goed bij vis en met een paar blaadjes basilicum wordt iedere pasta een ware traktatie. Maar wist je dat je met kruiden ook je gezondheid een handje kan helpen? Het bevorderen van de spijsvertering of het onderdrukken van hoest. Alles is mogelijk, als je de juiste kruiden kiest.

Basilicum
Typisch mediterraan. Dat is hoe je basilicum het best kunt omschrijven. Een combinatie van de frisheid van citroen en de verfijnde smaak van jasmijn. Het kruid komt het beste tot zijn recht in Zuid-Europese (tomaten)gerechten zoals pizza en pasta, of bij salades, gestoomde groenten en vis.

Basilicum bevordert de eetlust en stimuleert de spijsvertering. Ook tegen maagkrampen en oprispingen werken de oliën in basilicum heel goed. Het kruid werkt namelijk ook bacteriedodend en kan om die reden ook uitwendig gebruikt worden bij bijvoorbeeld insectenbeten of acne. Tot slot heeft basilicum ook een opbeurende kracht.  
 
 
Bieslook
Bieslook is familie van de ui, prei, knoflook en sjalot en heeft een pittige smaak. Vooral bij verse eieren, salades, soepen en sauzen is bieslook lekker, maar het wordt ook gebruikt bij verse kaas, gegrilde vis en vleesschotels.  
 
Ook bieslook bevordert de spijsvertering, wekt de eetlust op en heeft een positieve invloed op maagklachten. Bij een kater kan het kruid enigszins verlichting bieden. Daarnaast zit bieslook vol met antioxidanten.
 
 
Citroenmelisse
De naam zegt het eigenlijk al: citroenmelisse wordt gekenmerkt door een frisse citroensmaak. De bladeren van de citroenmelisse kunnen in vele gerechten worden gebruikt: salades, sauzen en kip- en visgerechten. Van citroenmelisse wordt ook vaak thee gezet.

Citroenmelisse heeft een kalmerende werking. Het verzacht hoofdpijn en misselijkheid. Daarnaast helpt het soms sombere buien te verdrijven. Bij patiënten met dementie lijkt het kruid het geheugen te helpen en het dementieproces te vertragen.  
 
 
Dille
De smaak van dille is wat complex. Hij lijkt in eerste instantie zoet en anijsachtig, maar uiteindelijk neemt het zoute de overhand. Dille gaat heel goed samen met zure smaken als citroen en azijn en past ook uitstekend bij vis- en vleesgerechten met een sterke smaak.  
 
Dille bevordert de spijsvertering en eetlust. Daarnaast werkt het kruid slijmoplossend en krampstillend. Het vermindert de hik, buikpijn, slapeloosheid en winderigheid.
 
 
Koriander
Je bent er dol op of je verafschuwt het. Bij koriander lijkt er geen middenweg. De smaak is typisch, fris, anijsachtig met houtige nuances en enigszins bitterzoet. Het kruid wordt veel gebruikt in de Indiase, Marokkaanse en Thaise keuken.  
 
Volgens de overlevering bevordert koriander de ‘onsterfelijkheid’. Het bevat veel vitaminen en mineralen, dus eigenlijk is dat helemaal nog niet zo heel gek. Daarnaast is het kruid nuttig bij lichte maag- en darmklachten en voorkomt het een opgeblazen gevoel.
 
 
Munt
Munt is er in vele soorten. Het aroma is typisch: pittig en tegelijkertijd verfrissend. Pepermunt is door het hoge mentholgehalte waarschijnlijk de meest uitgesproken variant. Munt doet het goed bij zwel groente, als fruitgerechten. Natuurlijk is het kruid ook niet te versmaden in een verse muntthee of mojito.  
 
Tandpasta's bevatten niet voor niets zo vaak munt: het is niet alleen verfrissend, maar er wordt ook beweerd dat je tanden er witter van worden. Munt is ook goed voor de spijsvertering en zorgt voor een frisse geest en een heldere stem. Het inademen van de oliën uit munt gaat bovendien de misselijkheid tegen en verbetert de concentratie.
 
 
Peterselie
De frisse, hartige smaak maakt peterselie onmisbaar in de keuken. Net als koriander heeft het kruid enigszins houtige nuances. Peterselie is heel geschikt om met andere kruiden te mengen. Het wordt vaak gebruikt als garnering, maar je kunt peterselie ook goed in allerlei gerechten verwerken.

Peterselie bevat ontzettend veel vitamine C en mineralen. Daarnaast stimuleert het kruid ook de spijsvertering: het helpt bij verteren en voorkomt winderigheid. Peterselie werkt ook vochtafdrijvend en kan huidveroudering tegengaan.  
 
 
Rozemarijn
Rozemarijn kom je niet alleen tegen in de keuken, maar ook in badkamerproducten. Het heeft een eucalyptusachtige zoete smaak en geur. Klassiek wordt rozemarijn gebruik bij aardappels uit de oven, lamsvlees en geitenkaas. Ook in zoete gerechten komt het kruid prima tot zijn recht.

Bij verkoudheid en griep zorgt rozemarijn er voor dat afvalstoffen sneller afgevoerd worden. Rozemarijn bevordert ook de bloeddoorstroming. Volgens de oude Grieken en Romeinen is het kruid ook een middel voor de versterking van het geheugen.   
 
Salie
Ook salie heeft een eucalyptussmaak, maar is in een iets ruiger kruid. Verse salie heeft een vleugje citroen, maar bij drogen gaat dit verloren. Salie werkt heel goed samen met varkensvlees, kalfsvlees, gevogelte en soepen en is ook heel lekker bij pompoen, groene groenten of in kaassaus.  
 
Het kruid is een uitstekend middel tegen opvliegers en overmatig transpireren. Bij verkoudheid of een kriebel in de keel kan salie ook verlichting bieden.
 
 
Tijm
De uitgesproken smaak van tijm, pittig-zoet, is typisch mediterraan. Het is een veelgebruikt kruid bij groente, vis, vlees en sauzen. Vooral bij gestoofd vlees en bonengerechten, maar ook in zoete gerechten komt tijm goed tot zijn recht.

Tijm bevat thymol, een stof die goed is voor de luchtwegen. Het onderdrukt hoest en werkt slijmoplossend. Vroeger werd tijm wel eens het antibioticum van de armen genoemd, vanwege zijn schimmel- en bacteriedodende werking.  



                   
 
 
Door: Annemieke Hoogland
Bronnen: Goed Gevoel, Groenten Fruit Bureau
10-11-2011
Laatst gewijzigd op: 10-11-2011

 

Zo ga je om met verse kruiden

Verse kruiden zijn gezond en maken een feest van elk gerecht. Maar hoe geniet je nu optimaal van verse kruiden. Plantjes in de tuin? De kruiden los kopen? Het kan allemaal. Maar waar moet je opletten? Om zelf kruiden te kweken heb je geen grote moestuin nodig. Het kan ook prima in potten of bakken op je balkon of in de tuin. Je kan kruiden zelf zaaien of aankopen als plantje en dan verpotten. Stenen potten hebben de voorkeur. Een goede potgrond is noodzakelijk. En voldoende water geven natuurlijk ook. Daarnaast vraag het zelf kweken van kruiden wat geduld.

Basilicum is het makkelijkst om zelf te kweken. Ook bieslook en peterselie, munt en tijm doen het goed. De planten kun je het best in de vensterbank plaatsen. Oogst verse kruiden voor ze in bloei komen.

Kopen

Natuurlijk kun je verse kruiden ook in de winkel kopen. Let er dan op dat de kruiden fris van kleur zijn. Ook is het belangrijk dat de blaadjes niet verlept zijn of geen gele randen hebben. De geur is ook belangrijk.

Bewaren

De meeste kruiden, zoals dille, peterselie en munt, kunnen in vershoudfolie enkele dagen in de koelkast bewaard worden. Dit geldt ook voor basilicum en tijm, alleen kunnen die beter in afgesloten zakje in de groentela. Bieslook is gewikkeld in vochtig keukenpaar zo'n twee dagen houdbaar in de koelkast. Peterselie en salie kun je ook in glas water zetten.

Zachte groene kruiden kun je vaak niet drogen, maar deze kunnen wel in de diepvries. In een gesloten bakje of zakje zijn onder andere dille, peterselie, basilicum, munt, koriander en bieslook wel een jaar houdbaar. Bij koriander gaat dit wel ten koste van de kleur.

Stevige kruiden zoals tijm en rozemarijn kun je wel drogen. Doe dat altijd op een droge, warme en luchtige plek. Na het drogen behoudt het kruid nog zo'n jaar zijn smaak.

Gebruiken

De meeste kruiden moet je wassen voor gebruik. Salie en dille kun je voorzichtig schoonspoelen en daarna droogdeppen. Het verwerken hangt af van het kruid. Sommigen kun je vervolgens het beste snijden (munt, salie, koriander), bij andere werkt kneuzen (tijm), snipperen (bieslook en dille) of scheuren (basilicum) beter.

Ook de toepassing is verschillend. Kruiden met een sterke smaak zoals koriander, rozemarijn en tijm kun je gemakkelijk meebakken, koken of braden. De meeste anderen komen het best tot hun recht door ze kort voor het serveren toe te voegen aan het gerecht.

Lees hier alles over de smaak, de toepassing en de gezondheidsvoordelen van verse kruiden.
Om zelf kruiden te kweken heb je geen grote moestuin nodig. Het kan ook prima in potten of bakken op je balkon of in de tuin. Je kan kruiden zelf zaaien of aankopen als plantje en dan verpotten. Stenen potten hebben de voorkeur. Een goede potgrond is noodzakelijk. En voldoende water geven natuurlijk ook. Daarnaast vraag het zelf kweken van kruiden wat geduld.

Basilicum is het makkelijkst om zelf te kweken. Ook bieslook en peterselie, munt en tijm doen het goed. De planten kun je het best in de vensterbank plaatsen. Oogst verse kruiden voor ze in bloei komen.

Kopen

Natuurlijk kun je verse kruiden ook in de winkel kopen. Let er dan op dat de kruiden fris van kleur zijn. Ook is het belangrijk dat de blaadjes niet verlept zijn of geen gele randen hebben. De geur is ook belangrijk.

Bewaren

De meeste kruiden, zoals dille, peterselie en munt, kunnen in vershoudfolie enkele dagen in de koelkast bewaard worden. Dit geldt ook voor basilicum en tijm, alleen kunnen die beter in afgesloten zakje in de groentela. Bieslook is gewikkeld in vochtig keukenpaar zo'n twee dagen houdbaar in de koelkast. Peterselie en salie kun je ook in glas water zetten.

Zachte groene kruiden kun je vaak niet drogen, maar deze kunnen wel in de diepvries. In een gesloten bakje of zakje zijn onder andere dille, peterselie, basilicum, munt, koriander en bieslook wel een jaar houdbaar. Bij koriander gaat dit wel ten koste van de kleur.

Stevige kruiden zoals tijm en rozemarijn kun je wel drogen. Doe dat altijd op een droge, warme en luchtige plek. Na het drogen behoudt het kruid nog zo'n jaar zijn smaak.

Gebruiken

De meeste kruiden moet je wassen voor gebruik. Salie en dille kun je voorzichtig schoonspoelen en daarna droogdeppen. Het verwerken hangt af van het kruid. Sommigen kun je vervolgens het beste snijden (munt, salie, koriander), bij andere werkt kneuzen (tijm), snipperen (bieslook en dille) of scheuren (basilicum) beter.

Ook de toepassing is verschillend. Kruiden met een sterke smaak zoals koriander, rozemarijn en tijm kun je gemakkelijk meebakken, koken of braden. De meeste anderen komen het best tot hun recht door ze kort voor het serveren toe te voegen aan het gerecht.

Lees hier alles over de smaak, de toepassing en de gezondheidsvoordelen van verse kruiden.
Door: Annemieke Hoogland
Bronnen: Goed Gevoel, Groenten Fruit Bureau
11-11-2011
Laatst gewijzigd op: 11-11-2011

Hey, deel twee  

Vernieuwd: 10, jan., 2012, 12:32 | Door Ode

9 ziektebestrijders in je kruidenrek

De wetenschap ontdekt de bijzondere eigenschappen van keukenkruiden


 



 
 
Foto: Steamdave, Flickr
 
 
Uit recente onderzoeken blijkt dat de specerijen in onze keukenkastjes wel eens de sleutel tot een goede gezondheid kunnen zijn. Veel van die specerijen hebben eeuwenlang deel uit gemaakt van de traditionele geneeskunst, maar pas nu heeft de wetenschap de ziektebestrijdende eigenschappen van de krachtige smaakmakers ontdekt.
 
De kruiden die we regelmatig in ons voedsel gebruiken, zoals kaneel en peterselie, blijken meer te doen dan alleen onze smaakpapillen stimuleren. Ze kunnen krachtige middelen blijken tegen verschillende ziekten zoals Alzheimer en diabetes.
 
Kaneel
Een interessant nieuw onderzoek doet vermoeden dat kaneel, gemaakt van boombast, de ziekte van Alzheimer zou kunnen afremmen of zelfs keren. Aan de universiteit van Tel Aviv heeft een onderzoeksteam een kaneelextract genaamd CEppt gevoerd aan muizen die gefokt waren met alzheimer. Na vier maanden zagen ze een significante verlaging van het aantal amyloïde plaques (een kenmerk van deze ziekte) in de hersenen van de proefdieren, evenals verbetering van een aantal cognitieve beperkingen, zoals geheugenvermindering.
 
Peterselie
Dit is niet alleen een effectieve ademverfrisser, maar kan misschien ook borstkanker op afstand houden, althans volgens experimenten met dieren en reageerbuisonderzoeken (dus misschien niet van toepassing op mensen). Het flavonoïde component apigenine verminderde het aantal nieuwe gevallen van borsttumoren bij ratten en remde de groei van menselijke borstkankercellen.
 
Komijn
Komijn bleek bij een recent onderzoek met ratten ‘antistress-, antioxidatieve en geheugenbevorderende activiteit’ te hebben. Ook hier geldt echter dat de resultaten niet van toepassing hoeven te zijn op mensen.
 
Salie
Evenals kaneel is salie onderzocht op een werking bij de ziekte van Alzheimer, en met veelbelovend resultaat. In een onderzoek werd een vloeibaar extract van het kruid gedurende vier maanden gegeven aan patiënten met een milde tot matige vorm van Alzheimer. Aan het eind van het onderzoek scoorde de groep die het salie-extract had genomen beter in cognitieve tests.
 
Kurkuma
Kurkuma is een populaire Aziatische specerij die zijn gele kleur dankt aan het pigment curcumine. Dat laatste blijkt veelbelovend tegen een groot aantal ziekten, met name kanker. Uit onderzoek in een laboratorium is gebleken dat curcumine menselijke kankercellen van borst, prostaat, pancreas, maag, dikke darm en slokdarm kan doden. Verkennende onderzoeken bij mensen zijn veelbelovend.
 
Gember
Gember is bekend om zijn werking tegen misselijkheid en braken. Recent is er ook onderzoek gedaan naar de antikankerwerking van gember. In een laboratoriumonderzoek in Atlanta bleek een gemberwortelextract significant de celgroei tegen te gaan en celdood te veroorzaken bij verschillende soorten prostaatkankercellen. Gember heeft ook een scala aan ontstekingsremmende werkingen.
 
Rode peper
Zouden rode pepers de oplossing zijn voor het obesitasprobleem? Volgens een nieuw Amerikaans onderzoek kan het in elk geval een klein stukje van de puzzel vormen. 25 mensen zonder overgewicht kregen 6 weken lang maaltijden die met gemalen rode peper op smaak waren gebracht. De gekruide maaltijden gaven minder hongergevoel en een hogere verbranding van calorieën na de maaltijd.
 
Koriander
Koriander staat ook bekend als Chinese peterselie, en kan een rol spelen bij ontgifting van het lichaam. Onderzoeker dr. Yoshiaki Omura ontdekte dat patiënten meer toxische metalen uitscheidden na het consumeren van een Vietnamese soep met dit kruid. Ook bleken bij patiënten met kwikstapeling wanneer ze een paar weken lang koriandersupplementen kregen hun depots met het zware metaal te verdwijnen.
 
Oregano
Deze kwam als nummer één uit de bus, zowel in gedroogde als in verse vorm, in een onderzoek naar het antioxidatieve vermogen van negen veelgebruikte kruiden. Ook komt uit onderzoek naar voren dat oregano een werking heeft tegen schimmels en bacteriën.
 
Bron: Medisch Dossier